KIBERXAVFSIZLIK VA SHAXSIY MA'LUMOTLARNI HIMOYA QILISHNING DOLZARB MASALALARI

Abstract

Mazkur maqolada kiberxavfsizlik va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish masalalarining zamonaviy axborot makonidagi o'rni tahlil qilinadi. Raqamli xizmatlar, bulutli platformalar, mobil ilovalar, ijtimoiy tarmoqlar hamda elektron boshqaruv tizimlarining keng qo'llanilishi natijasida foydalanuvchi haqidagi ma'lumotlar hajmi keskin ortib bormoqda. Shu bilan birga, noqonuniy kirish, fishing, zararli dasturlar, ijtimoiy muhandislik, ma'lumotlarning sizib chiqishi va identifikatsiya vositalarining o'g'irlanishi kabi tahdidlar ham murakkablashmoqda. Tadqiqotda kiberxavfsizlikka doir ilmiy manbalar hamda axborot xavfsizligi bo'yicha fundamental o'quv adabiyotlar asosida shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishning tashkiliy, huquqiy va texnologik jihatlari yoritildi. Maqolada xavfsizlikni faqat texnik muammo sifatida emas, balki boshqaruv, madaniyat, raqamli savodxonlik va xavf-xatarlarni oldindan baholashga tayangan kompleks tizim sifatida ko'rish zarurligi asoslab berildi. Shuningdek, oliy ta'lim muassasalari, kichik biznes subyektlari va davlat xizmatlarida ma'lumotlar bilan ishlashda ko'p bosqichli autentifikatsiya, ma'lumotlarni shifrlash, ehtiyot nusxa yaratish, minimal vakolat tamoyili va foydalanuvchi mas'uliyatini oshirishning ahamiyati ko'rsatildi. Tadqiqot natijasida shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlash uzluksiz jarayon bo'lib, u texnologiya, tashkiliy nazorat va inson omilining uyg'unligiga tayangan holda samarali amalga oshirilishi haqidagi xulosa ilgari surildi.